Çin ve Filipinler, Güney Çin Denizi’ndeki gerginliği azaltma konusunda anlaştı

Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, Çin-Filipinler İkili Danışma Mekanizması’nın (BCM) 9. toplantısı dün Filipinler’in başkenti Manila’da gerçekleştirildi. Filipinler Dışişleri Bakan Yardımcısı Theresa Lazaro ile …

Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, Çin-Filipinler İkili Danışma Mekanizması’nın (BCM) 9. toplantısı dün Filipinler’in başkenti Manila’da gerçekleştirildi.

Filipinler Dışişleri Bakan Yardımcısı Theresa Lazaro ile Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Ching Xi’an’ın eş başkanlığında gerçekleşen toplantıda, taraflar özellikle sürtüşmelerin yaşandığı İkinci Thomas Sığlığı olmak üzere Güney Çin Denizi’ndeki gerginliğin azaltılması konusunda mutabakata vardı.

Taraflar, Güney Çin Denizi’nde barış ve istikrarın sağlanmasının hem Çin’in hem de Filipinler’in çıkarına olduğunu ve bölge ülkelerinin ortak hedefi olduğunu vurgularken, anlaşmazlıkların ve farklılıkların kontrol altına alınması için diyalog ve istişarenin sürdürülmesinin gerekliliğine işaret ettiler.

Çin tarafı, Filipinler’i “denizdeki ihlal ve provokasyonlara son vermeye” ve ikili ilişkilerde istikrarı yeniden sağlamak için sorunları diyalog yoluyla çözmeye geri dönmeye çağırdı.

Filipinler Dışişleri Bakanlığı, toplantıya ilişkin yaptığı açıklamada, “Taraflar denizdeki durumu yönetmek için önlemler geliştirme konusunda ilerleme kaydetti, ancak ciddi görüş ayrılıkları devam ediyor.” dedi.

İKİNCİ THOMAS SHALOW

Güney Çin Denizi’ndeki Spratly Adaları’na bağlı ve Filipinler’in kontrolündeki İkinci Thomas Sığlığı, son dönemde iki ülkenin gemilerinin karşı karşıya gelmesiyle sürtüşme ve gerginliğe sahne oluyor.

Filipin Donanması’na ait bir savaş gemisi, Filipinliler tarafından “Ayungin” ve Çinliler tarafından “Rınai” olarak adlandırılan sığ sularda karaya oturdu. Filipin gemileri, gemiye ikmal yapmak için bölgeyi periyodik olarak ziyaret ediyor.

Pekin yönetimi, resif üzerinde karaya oturan “Sierra Madre” isimli savaş gemisinin geri çekilmesini ve resifin eski haline getirilmesini talep ediyor ve geminin bölgede yasadışı olduğunu söylüyor.

Çin Sahil Güvenlik birimlerinin, resif üzerinde mahsur kalan bir gemideki denizcilerin ihtiyaçlarını karşılamak için yapılacak ikmal seferlerini engelleme çabaları, ülkeler arasındaki gerginliği tırmandırıyor.

En son olarak 17 Haziran’da Çin Sahil Güvenliği, Filipinli gemilerin, Filipinlilerin “Ayungin” ve Çinlilerin “Rınai” dediği İkinci Thomas Sığlığı’nda karaya oturan Filipin savaş gemisine ikmal yapmasını engelledi. Bıçak ve pala ile silahlanmış Çin Sahil Güvenliği personeli, Filipinli askerleri tehdit etti ve çıkan arbedede 8 askeri yaraladı.

Müdahale, Çin’in sahil güvenliğin güvertede arama yapma da dahil olmak üzere denizde müdahale etme yetkilerini güçlendiren bir yasayı yürürlüğe koymasının ardından geldi.

GÜNEY ÇİN DENİZİ ANLAŞMAZLIĞI

Güney Çin Denizi, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana kıyı devletlerinin bağımsızlıklarını kazanmasıyla bölge ülkeleri arasında egemenlik tartışmalarının odak noktası haline gelmiştir.

Çin, 1947’de ilk kez yayınladığı haritayla Güney Çin Denizi’nin yüzde 80’i üzerinde egemenlik iddia ederken, yer altı kaynakları bakımından zengin olan bölgede Filipinler, Vietnam, Brunei ve Malezya da hak iddia ediyor.

ABD ve bölge ülkeleri, Çin’in bölgedeki tartışmalı adalarda üs inşa etmesine ve bölgede sivil gemi filolarının yanı sıra askeri unsurlarla bulunmasına karşı çıkıyor.

Lahey Daimi Tahkim Mahkemesi, 2016 yılında Filipinler’in başvurusu üzerine verdiği kararda, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki tek taraflı egemenlik iddialarının hukuka aykırı olduğuna hükmetti.